Itti Quufaa Dhaloota Lammaffaa: Jireenya Darbe, Karmaa, Deebi’ee Ilaaluu fi Qorannoo

by

Itti quufaa dhaloota lammaffaa — kun isa amma dubbisaa jirtuudha. Reincarnatiopedia waa’ee jireenya darbee wantoota gurguddoo hunda bakka tokkotti walitti qaba: dhaloota lammaffaa maalidha, saboonni adda addaa maalitti amanu, saayintistoonni maal argatan, deebi’ee ilaaluun akkamitti raawwatama fi ogeessa afaan kee dubbatu eessatti argatta.

Namoonni maqaa pirojektichaa yeroo baay’ee hin yaadatan. Haa ta’u malee, “itti quufaa dhaloota lammaffaa tokko ture” jedhanii yaadatu. Kanaafuu, fuulli kun balbala seensaati. Asirraa gara kutaa kamiyyuu deemuu dandeessa: barruulee, jechoota hiikaa, kitaabota fi galmee ogeessotaa.

Gabaabumatti: Itti Quufaa Kana Keessatti Maaltu Jira?

  • Gaaffiiwwan dhaloota lammaffaa fi jireenya darbee gurguddoo deebii salphaa.
  • Seenaa yaada dhaloota lammaffaa: Indiyaa, Giriik Durii, Budizimii, Kabbaalaa, Ispiiritizimii.
  • Qorannoo: ijoollee jireenya darbe yaadatan, deebi’ee ilaaluu, “jireenya jireenya gidduu jiru”.
  • Qorattoota gurguddoo fi kitaabota isaanii.
  • Jecha hiikaa: karmaa, lubbuu, jireenya darbe, deebi’ee ilaaluu, Dhaloota Lammaffaa’ooloojii.
  • Ogeessa akkamitti filattu fi galmee ogeessotaa afaan kee dubbatan.

Dhaloota Lammaffaa Maalidha?

Dhaloota lammaffaa — kun yaada lubbuu yookaan sammuun namaa erga qaamni du’ee booda, qaama haaraa keessatti deebi’ee dhalata jedhuudha. Maqaawwan biroo kanumaa: deebi’ee dhalachuu, deebi’ee uumamuu, lubbuu jijjiiruu. Barruulee saayinsii fi falaasamaa keessatti jechi “metempsychosis” jedhu ni argama.

Jireenyi darbe — kun jireenya lubbuun amma dura jiraatte jedhamee amanama. Yaadannoon jireenya darbee — kun bifa, miira fi beekumsa nama tokkoo kan muuxannoo jireenya kanaatiin ibsuu hin dandeenyedha.

Bal’inaan — barruu dhaloota lammaffaa maalidha fi saayinsiin waa’ee isaa maal beeka jedhu keessatti fi barruu wiikii «Dhaloota Lammaffaa» jedhu keessatti dubbisaa.

Eessatti Dhaloota Lammaffaa Amanama: Seenaa Yaada Kanaa

Yaadni dhaloota lammaffaa — yaada durii keessaa isa tokkodha. Saboota adda addaa biratti walirraa adda ta’ee uumame.

  • Indiyaa. Amantii Hinduu keessatti lubbuun dhaloota fi du’a marsaa keessa darba — Sansaaraa. Wanti namni hojjetu isaaf deebi’a — kun karmaadha. Kaayyoon — marsaa irraa bilisa ba’uu, Mokshaa. Kitaaba Bhagavad-gitaa keessatti akkas jedhameera: akkuma namni uffata moofaa ofirraa baasee isa haaraa uffatu, akkasumas lubbuun qaama moofaa dhiistee isa haaraa seenti.
  • Budizimii. Budhaan waa’ee deebi’ee dhalachuu barsiise, garuu lubbuu hin jijjiiramne malee: jireenya irraa gara jireenyaatti kan darbu yaadaa fi karmaa yaadaati. Tiibet keessatti amma iyyuu deebi’ee dhalachuu barsiisotaa, fakkeenyaaf Daalaay Laamaa, ni barbaadu fi ni beeku.
  • Jaayinism fi Siikizimii. Isaanis waa’ee marsaa dhalootaa fi karmaa barsiisu.
  • Giriik Durii. Piitaagooras waa’ee lubbuu jijjiiruu barsiise. Pilaatoonis kitaaba isaa «Mootummaa» jedhu keessatti seenaa Er jedhamu, loltuu lubbuun jireenya haaraa akkamitti filattu arge, ni hima.
  • Kabbaalaa. Amantii Yihudootaa keessatti barsiisa “Gilgul” — marsaa lubbuu jedhamu jira.
  • Duruuzonni Baha Giddugaleessaa lubbuun erga duutee battaluma sanatti nama haaraa keessatti dhalatti jedhanii amanu.
  • Ispiiritizimii. Faransaay keessatti Allaaniin Kaardek bara 1857tti «Kitaaba Hafuurawwanii» maxxanse. Har’a ispiiritizimiin keessattuu Biraazil keessatti babal’ateera.
  • Saboonni Afrikaa Dhihaa baay’een fi saboonni dhalootaa Ameerikaa Kaabaa warri du’an sanyii isaanii keessatti deebi’anii dhalatu jedhanii amanu.

Amantii Kiristaanaa fi Islaamaa gurguddoo keessatti barsiisa dhaloota lammaffaa hin fudhatamu. Haa ta’u malee, amantoonni hedduun dhimma kanaaf fedhii qabu fi gaaffii gaafatu.

Karmaa fi deebi’ee dhalachuun akkamitti walqabatu, barruu karmaa fi dhaloota lammaffaa jedhu keessatti dubbisaa.

Qorannoon Maal Jedha?

Ragaa saayinsii dhaloota lammaffaa kallattii hin jiru. Garuu qorannoon yaadannoo jireenya darbee sirriitti qorate jira. Kunoo kallattiiwwan gurguddoo sadii.

Ijoollee Jireenya Darbe Yaadatan

Qorannoon beekamaan Doktara Sammuu Yaan Istiivansan Yuunivarsiitii Virjiniyaa (USA) irraa raawwatame. Bara 1960-moota irraa eegalee addunyaa mara deemee seenaa ijoollee waa’ee jireenya darbee yaadatan galmeesse: Indiyaa, Siri Laankaa, Liibaanon, Turkii, Taayilaand, fi Tliingitoota Alaaskaa keessa jiran biratti. Maqaa, bakka fi wantoota ijoolleen dubbatan qorate. Kuusaa isaa keessatti sababoota 2500 olitu jira. Kitaabni jalqabaa — «Waan Dhaloota Lammaffaa Agarsiisan Digdamii» (1966). Kitaaba «Dhaloota Lammaffaa fi Baayooloojii» (1997) jedhu keessatti, mallattoo dhalootaa ijoollee madaa namoota du’anii ijoolleen waa’ee isaanii dubbatan waliin wal bira qabe.

Hojii Istiivansan Doktara Sammuu Ijoollee Jiim Taaker itti fufe. Kitaabonni isaa — «Jireenya Dura Jireenya» fi «Gara Jireenyaatti Deebi’uu». Ijoolleen yeroo baay’ee waggaa 2–4tti waa’ee jireenya darbee dubbachuu jalqabu, waggaa 6–7tti immoo seenaawwan kun ni bada.

Bal’inaan: ijoollee jireenya darbe yaadatan.

Gara Jireenya Darbeetti Deebi’ee Ilaaluu

Deebi’ee ilaaluu — kun mala namni haala boqonnaa keessa jirutti, yeroo baay’ee gargaarsa hipnoosii, wantoota darban, dabalataanis jireenya darbe, yaadatuudha. Bara 1970-moota keessa saayikoloojistii Heelen Waambaak namoota fedhaadhaan hojjetan kuma tokkoo ol waliin walga’ii garee gaggeessite. Baay’een isaanii jireenya beekamoo osoo hin taane, jireenya qonnaan bultootaa fi harka qalleeyyii salphaa ibsan. Waa’ee deebi’ee ilaaluu bal’inaan erga kitaabni Doktara Sammuu Birayaan Waayis «Jireenya Baay’ee, Gooftota Baay’ee» (1988) maxxanfamee booda beekame.

Bal’inaan: deebi’ee ilaaluun gara jireenya darbeetti maalidha, seensaan akkamitti raawwatama fi barruu wiikii «Gara Jireenya Darbeetti Deebi’ee Ilaaluu» jedhu.

Jireenya Jireenya Gidduu Jiru

Hipnootiraapistii Maaykil Niwutan (1931–2016) jireenya darbee osoo hin taane, wanta namni waa’ee yeroo jireenya gidduu jiru yaadatu ibse. Kitaabonni isaa — «Imala Lubbuu» (1994) fi «Kaayyoo Lubbuu» (2000). Isaan keessatti jechoota har’a namoonni hedduun beekan mul’atan: addunyaa lubbuu, garee lubbuu, qajeelchitoota hafuuraa. Barattoota isaa Inistiitiyuutiin Niwutan ni qopheessa. Teeknika hipnoosii ishee, QHHT, Dooloores Kaanoon (1931–2014) uumte.

Bal’inaan: Maaykil Niwutan fi jireenya jireenya gidduu jiru, barruu wiikii waa’ee Maaykil Niwutan, mala Dooloores Kaanoon.

Waa’ee Shakkii Dhugaa Dubbachuu

Saayintistoonni shakkitoonni akkas jedhu: yaadannoon yaada, kitaabota dubbifaman, fiilmii fi qajeelfamoota walitti makuu danda’a. Hipnoosii jalatti namni wanta hin turre “yaadachuu” danda’a. Ani kun nama hundaan beekamuu qaba jedheen yaada. Itti quufaan gaariin dinqii hin waadu. Dhugaa, qorannoo fi yaada adda addaa agarsiisa, murtoo immoo ofii keessaniif gootu.

Qorattoota Gurguddoo fi Kitaabota Isaanii

  • Yaan Istiivansan (1918–2007) — Doktara Sammuu, Yuunivarsiitii Virjiniyaa. Sababoota ijoollee jireenya darbe yaadatan. «Waan Dhaloota Lammaffaa Agarsiisan Digdamii».
  • Jiim Taaker — Doktara Sammuu Ijoollee, hojii Istiivansan itti fufe. «Jireenya Dura Jireenya».
  • Heelen Waambaak (1925–1985) — Saayikoloojistii. Deebi’ee ilaaluu garee namoota fedhaadhaan hojjetan kuma tokkoo ol waliin.
  • Birayaan Waayis — Doktara Sammuu. «Jireenya Baay’ee, Gooftota Baay’ee».
  • Maaykil Niwutan (1931–2016) — Hipnootiraapistii. «Imala Lubbuu», «Kaayyoo Lubbuu».
  • Dooloores Kaanoon (1931–2014) — Hipnootiraapistii, teeknika QHHT kan uumte. «Du’aa fi Jireenya Gidduutti».
  • Haans ten Daam — qorataa fi barsiisaa tiraapii deebi’ee ilaaluu Neezarlaandii. Bal’inaan — wiikii keessatti: Haans ten Daam.
  • Maaris Dreshmanis — Dhaloota Lammaffaa’ooloogii, hundeesaa Dhaloota Lammaffaa’ooloojii fi Reincarnatiopedia. Kitaabota.

Jecha Hiikaa: Jechoota Gurguddoo

  • Dhaloota Lammaffaa — dhalachuu lubbuu qaama haaraa keessatti erga inni duraanii du’ee booda.
  • Karmaa — seera sababaa fi bu’aa: gochi fi miirri namaa wantoota fi jireenya isaa fuulduraa irratti dhiibbaa geessisa.
  • Lubbuu — wanta nama keessa jiru kan, barsiisa kanaa irratti hundaa’uun, jireenya irraa gara jireenyaatti darbu. Bal’inaan: lubbuun maalidha.
  • Jireenya Darbe — jireenya lubbuun amma dura jiraatte.
  • Deebi’ee Ilaaluu — mala namni gargaarsa isaa tiin wanta darbe, dabalataanis jireenya darbe, yaadatu.
  • Jireenya Jireenya Gidduu Jiru — yeroo lubbuun, ibsa Niwutan irratti hundaa’uun, addunyaa lubbuu keessatti dhaloota gidduutti dabarsitu.
  • Dhaloota Lammaffaa’ooloojii — kallattii hojii yaadannoo jireenya darbee waliin. Ani, Maaris Dreshmanis, ishee hundeesse.
  • Dhaloota Lammaffaa’ooloogii — ogeessa nama jireenya darbe yaadachuu fi isaan jireenya amma jiru waliin akkamitti walqabatan hubachuuf gargaaru. Bal’inaan: Dhaloota Lammaffaa’ooloogii.

Jireenya Darbe Akkamitti Yaadattu fi Ogeessa Akkamitti Filattu?

Jireenya darbe deebi’ee ilaaluu gargaarsaatiin yaadachuu ni danda’ama. Ogeessa waliin gochuun salphaa fi tasgabbaa’aadha. Kunoo wanti gochuuf qabdu, tarkaanfii tarkaanfiidhaan.

  1. Seensaan akkamitti raawwatama dubbisaa, wanta eegamu beekuuf.
  2. Galmee ogeessotaa banaa fi warra afaan kee dubbatan filadhu.
  3. Ogeessota 3–4 bira deemi. Sana booda, isa baay’ee jaallatte filadhu, gaaffiiwwan kee waliin hojii gadi fageenya qabuuf.
  4. Ogeessa kallattiidhaan gaafadhu: eessatti barate, waggaa meeqa hojjete, seensaan akkamitti raawwatama, meeqa kaffalama.

Galmeen keenya marsariitiiwwan manneen barnootaa irraa maaliin adda ta’a? Manneen barnootaa barattoota isaanii qofa agarsiisu. Akka isaan dorgomtoota agarsiisan maaliif barbaadu? Nuti garuu ogeessota hunda walitti qabna: warra afaan Oromoo dubbatan hunda, warra afaan Ingiliffaa dubbatan hunda, warra afaan Chaayinaa dubbatan hunda, mana barnootaa kamiyyuu irraa. Amma galmee keessatti ogeessota 5 602 tu jira. Nama kamiyyuu filachuu dandeessa, barataa keenya qofa osoo hin taane.

Bal’inaan: reggireesooloogii akkamitti filattu fi deebi’ee ilaaluun balaa qabaa: dhugaa fi odeeffannoo sobaa.

Reincarnatiopedia Maalidha?

Reincarnatiopedia — kun itti quufaa dhaloota lammaffaa fi jireenya darbee afaan baay’eedha. Pirojekticha kan hundeesse ani, Maaris Dreshmanis. Itti quufaan kun marsariitiiwwan afaanii 311 qaba. Kana keessatti barruulee, itti quufaa wiikii jechootaa, graafii beekumsaa fi galmee ogeessotaa dabalata. Waa’ee pirojektichaa bal’inaan — barruu «Reincarnatiopedia Maalidha?» jedhu keessatti.

Pirojektichi amma ijaaramaa jira. Akkuma mana balballi isaa hundi hin galfamin. Kutaa haaraa yeroo banannu akka isin affeerruuf galmaa’aa. Warra galmaa’an qofaaf barreessuu dandeenya. Galmaa’i.

Gaaffiiwwan Yeroo Baay’ee Gaafataman

Dhaloota Lammaffaa Dhugaa Jiraa?

Kana saayinsiidhaan mirkaneessuuf amma iyyuu namni tokkollee hin dandeenye. Garuu sababoota kumaatamaan lakkaa’aman, keessattuu seenaa ijoollee xixiqqoo, kan qorattoonni sababoota idileetiin ibsuu hin dandeenye jira. Wanta amantu murteessuun kan keeti.

Jireenya Darbe Ofii Keetiin Yaadachuu Ni Dandeessaa?

Namoonni tokko tokko ofii isaaniitiin yaadatu: abjuu keessatti, xiinxala keessatti, bakka jalqaba irratti beekamaa fakkaatu keessatti. Garuu ogeessa muuxannoo qabu waliin gochuun tasgabbaa’aa fi ifaadha. Mallattoo yaadannoo jireenya darbee fi barruu jireenya darbe keessatti eenyu ture — akkamitti beekama jedhu ilaalaa.

Deebi’ee Ilaaluun Balaa Qabaa?

Deebi’ee ilaaluun — kun hojii yaadannoo fi miira waliin. Yeroo tokko tokko miirri cimaan ni mul’ata. Kanaafuu, ogeessa muuxannoo qabu filachuu fi haala kee duraan dursee isaaf himuun barbaachisaadha. Bal’inaan: deebi’ee ilaaluun maaliin balaa qaba.

Dhaloota Lammaffaa fi Lubbuu Jijjiiruun Maaliin Adda?

Haasaa idilee keessatti wanti tokko. Falaasama keessatti “lubbuu jijjiiruu” fi “metempsychosis” jedhamuun yeroo tokko tokko jijjiirama lubbuu nama qofaatti osoo hin taane, bineensaattis ni jedhama.

Waa’ee Dhaloota Lammaffaa Dubbisuu Eessaa Jalqabuu Qabda?

Kitaabota Yaan Istiivansan waa’ee ijoollee fi «Imala Lubbuu» Maaykil Niwutan irraa jalqabaa. Marsariitii kana irratti immoo — barruulee waa’ee yaadannoo ijoollee fi waa’ee deebi’ee ilaaluu irraa.

Itti Quufaa Kana Deebitee Akkamitti Argatta?

Barbaadduu keessatti «itti quufaa dhaloota lammaffaa» yookaan maqaa «Reincarnatiopedia» jedhu barreessi. Yookaan immoo fuula kana bookmark godhi yookaan galmaa’i.

Kanaas Dubbisaa

Barreessaa: Maaris Dreshmanis, Dhaloota Lammaffaa’ooloogii, hundeesaa Reincarnatiopedia. Qoratame: Fulbaana 2026.