Náánáhojiizdlį́į́ʼ binaaltsoos: ałkʼidą́ą́ʼ iiná, karma, náhásdzo dóó naʼalkaah

by

Náánáhojiizdlį́į́ʼ binaaltsoos éí kʼad yíníłtaʼígíí átʼé. Reincarnatiopedia éí ałkʼidą́ą́ʼ iiná baa haneʼ tʼáá ałtso tʼááłáʼígi áłah ayóosin: náánáhojiizdlį́į́ʼ haʼátʼíísh óolyé, dineʼé ałʼąą átʼéego haʼátʼíí yoodlą́, naʼałkaahii haʼátʼíí yikʼídaniidzá, regreshin haitʼéego baa naʼaldeeh dóó nizaad yee yáłtiʼígíí háadi yíkaad.

Diné tʼóó ahayóí díí bízhiʼ doo béédahałniih da łeh. Ndi «náánáhojiizdlį́į́ʼ binaaltsoos łaʼ hólǫ́ǫ́ ńtʼééʼ» danízingo yéédahałniih. Éí bąą díí naaltsoos éí chahaʼoh átʼéego bąąhígíí átʼé. Kweʼé dahoozʼaʼígíí tʼáá ałtso biih didóohgoł: naaltsoos haneʼígíí, saad bee bídahoołʼaahígíí, naaltsoos dóó naʼałkaahii binahjįʼ danilʼį́į́h.

Díí naaltsoos biiʼ hólóonii: tʼáá áłtsʼíísígo

  • Náánáhojiizdlį́į́ʼ dóó ałkʼidą́ą́ʼ iiná baa naʼídíkid nitsaaígíí bikʼehgo tʼóó áłtsʼíísígo hanáʼádzo.
  • Náhásdzooígíí: Índiya, Gwíík dineʼé kéyah ałkʼidą́ą́ʼígíí, Búdizim, Kabbalah, spíritizim.
  • Naʼalkaah: áłchíní ałkʼidą́ą́ʼ iiná béédahałniihígíí, regreshin, dóó «iiná bitaʼgi iiná».
  • Naʼałkaahii nitsaaígíí dóó binaaltsoos.
  • Saad bee bídahoołʼaahígíí: karma, biiʼ sizíinii, ałkʼidą́ą́ʼ iiná, regreshin, náánáhojiizdlį́į́ʼ naʼalkaah (reincarnatiology).
  • Haitʼéego naʼałkaahí yáʼátʼéehii níbaʼ átʼį́įgo nidadóotʼįįł dóó naʼałkaahii binahjįʼ yoozhohígíí nizaad kʼehgo.

Haʼátʼíísh óolyé náánáhojiizdlį́į́ʼ?

Náánáhojiizdlį́į́ʼ éí diné bitsʼíís dadeeztsą́ą́ʼ bikʼijįʼ, biiʼ sizíinii doodaiiʼ hániʼígíí atsʼíís ániidígíí biiʼ náádoodleełgo oodlą́ átʼé. Náánáłahgo bee yózhí: nááhozhdoodleeł, náájozdleeł, biiʼ sizíinii náádidzá. Naʼalkaah dóó haneʼ yee bídahwiilʼaahígíí biiʼ «metempsychosis» daaníigo chodayoołʼį́.

Ałkʼidą́ą́ʼ iiná éí biiʼ sizíinii kʼad iiná hólóonii binahjįʼ ałkʼidą́ą́ʼ yisdáhadzidígíí óolyé. Ałkʼidą́ą́ʼ iiná bééhániih éí chʼilátah tsin ályaaígíí nahalingo ntsékees, joobaʼ, dóó haneʼ kʼad iiná bee doo bízhóoni da ndi bééhániihígíí átʼé.

Tʼáá íiyisíí baa íhooʼaah kweʼé: haʼátʼíísh óolyé náánáhojiizdlį́į́ʼ dóó naʼalkaah yee átʼéego bił bééhózin, dóó díí wiki naaltsoos «Náánáhojiizdlį́į́ʼ» biiʼ.

Háadi náánáhojiizdlį́į́ʼ yoodlą́: haash yitʼéego baa nitsáhákees

Náánáhojiizdlį́į́ʼ oodlą́ éí nihokáaʼgi tʼóó ałkʼidą́ą́ʼ bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ hólǫ́. Dineʼé ałʼąą átʼéego tʼáá bí nidaʼalkaahgo bił dahooztsʼą́ą́ʼ.

  • Índiya. Hinduwizim oodlą́ biiʼ biiʼ sizíinii náájozdleeł dóó ánéiltʼeehígíí — samsara wolyéhígíí yaa hólzhíish. Diné haʼátʼíí áyiilaaígíí bichʼįʼ kónáánéidoodleeł — díí karma átʼé. Bee naʼádzoígíí éí bee chʼélwoʼ — moksha. Bhagavad Gita yikʼeʼashchínígíí ání: diné éí ééʼ tsʼídá sáanii niyiigahgo ániidí biih yidáahgo átʼéego, biiʼ sizíinii ałdóʼ atsʼíís tsʼídá sáanii bąąh dahdiilwoʼgo ániidígíí biih yidáah łeh.
  • Búdizim. Buddha éí náájozdleełgo yee naʼneeztą́ą́ʼ, ndi biiʼ sizíinii doo ałtsʼíísí ntsaa da: iiná ałʼąą átʼéego kʼad ániidí yiiʼ yił yigáłígíí éí hániʼ dóó karma átʼé. Tibetdi kʼad ndi naatʼáanii danilį́į́ ńtʼééʼígíí nááhojiizdlį́į́ʼ yikʼídaniidzah, tʼáá bí Dalai Lama da nahalingo.
  • Jainism dóó Sikhism. Díí ałdóʼ nááhozdoodleeł dóó karma yaa haneʼ.
  • Gwíík kéyah ałkʼidą́ą́ʼígíí. Pythagoras éí biiʼ sizíinii náádidzáago yee naʼneeztą́ą́ʼ. Plato éí «Republic» wolyéego binaaltsoos biiʼ Er yaa halneʼ — siláo ńtʼééʼ biiʼ sizíinii iiná ániidí yikʼedaʼashchį́įgo yootsą́ą́ʼ.
  • Kabbalah. Jiudaism diné baa nitsíkeesígíí «gilgul» wolyéego biiʼ sizíinii náhásdzo yee yikʼedaʼashchíʼ.
  • Druze kéyah Haʼaʼaahjígi kéédahatʼíinii biiʼ sizíinii dadeeztsą́ą́ʼ tʼáadoo bił hodinaʼí diné ániidí biiʼ nááhojiizdlį́į́ʼ yoodlą́.
  • Spíritizim. France kéyahdi Allan Kardec 1857 yihah yę́ędą́ą́ʼ «Biiʼ sizíinii Binaaltsoos» ałhinaaneestsooz. Kʼad éí Brazil kéyahdi ayóo hólǫ́.
  • Kéyah daʼałchʼį́į́hgi Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Bitsįʼ Yishtłizhii kéyah Náhookǫsjí kéédahatʼíinii ałdóʼ daneeznánii tʼáá bił dah yikahígíí biiʼ nááhozhdoodleełgo yoodlą́.

Kriisdiyan dóó Islam oodlą́ nitsaago naaznilígíí náánáhojiizdlį́į́ʼ doo dayoodlą́ą da łeh. Ndi diné tʼóó ahayóí oodlą́ bee dahinánígíí díí baa íhooʼaah danízin dóó nidaʼídíkid łeh.

Karma dóó náájozdleeł haitʼéego ałhinaaneestʼiʼ, kweʼé yíníłtaʼ: karma dóó náánáhojiizdlį́į́ʼ.

Naʼalkaahígíí haʼátʼíísh yee halneʼ?

Naʼalkaah bee tʼáá kʼad adiníigo tʼáá aaníí átʼéego doo béeso azhʼííł da. Ndi ałkʼidą́ą́ʼ iiná yéédahałniihígíí tsʼídá nitsaa tʼáá aaníí naaltsoos bikʼehgo naatʼáago baa naʼalkaah. Tʼáá tááʼ kótʼéego naʼalkaah bee dahooztsʼą́ą́ʼ.

Áłchíní ałkʼidą́ą́ʼ iiná béédahałniihígíí

Tsʼídá bééhózinígíí éí University of Virginia biiʼ nidaalnishii Ian Stevenson ayóo yikʼiʼazhnílkaad. 1960 yihah yę́ędą́ą́ʼ bił hazʼą́ą́dóó nihokáaʼgi tázhdígáago áłchíní ałkʼidą́ą́ʼ iiná yaa dahalneʼígíí yikʼeʼashchíʼ: Índiya, Sri Lanka, Lebanon, Turkey, Thailand, dóó Alaskadi Tlingit dineʼé bitahgi. Bízhiʼ, kéyah, dóó áhootʼéedą́ą́ʼ áłchíní yaa dahalneʼígíí tʼáá aaníí átʼéego bąąh néididzo. 2500 biláahgo bił hadadzo. Átsé binaaltsoos éí «Náánáhojiizdlį́į́ʼ Yaa Nitsíkeesgo Naadiin Kótʼéego Hólǫ́» (1966). 1997 yihah yę́ędą́ą́ʼ naaltsoos «Náánáhojiizdlį́į́ʼ dóó Atsʼíís Naʼalkaah» yee áłchíní bitsʼíís bąąh dah hazʼánígíí dóó daneeznánii tʼáá bí yaa dahalneʼígíí bąąh dahoozníigi yił ałhinaaznil.

Stevenson binishchʼį́į́jí Jim Tucker áłchíní yikʼiʼałtaʼii kʼad ałdóʼ kódoolnííł. Binaaltsoos éí «Iiná Biyáázh Iiná Tʼah Doo» dóó «Iináágóó Náádidzá». Áłchíní naakidóó dį́į́ʼ binááhai bitahgo ałkʼidą́ą́ʼ iiná yaa dahalneʼ łeh, hastą́ą́dóó tsostsʼid binááhaijįʼ éí baa yooznah.

Tʼáá íiyisíí: áłchíní ałkʼidą́ą́ʼ iiná yéédahałniihígíí.

Ałkʼidą́ą́ʼ iiná regreshin bee nídzídzáago

Regreshin éí diné tsʼídá dahoołtʼeʼgo siikéego, hypnosis nahalingo bee ałkʼidą́ą́ʼ áhootʼéedą́ą́ʼ, iiná ałkʼidą́ą́ʼ ałdóʼ bił bééhániihgo baa naʼaldeeh. 1970 yihah yę́ędą́ą́ʼ Helen Wambach wolyéego nidaʼalkaahii diné 1,000 biláahgo tʼáá ałchʼį́ áłah nilį́įgo yee yíkaad. Tʼáá íiyisíí diné béédahózinígíí doo yaa dahalneʼ da, ákondi diné kʼéédadídleehii dóó nidaalnishii tʼóó ahayóigo yéédahałniih. Brian Weiss binaaltsoos «Iiná Tʼóó Ahayóí, Naatʼáanii Tʼóó Ahayóí» (1988) áyiilaa bikʼijįʼ díí ayóo diné bił béédahooszin.

Tʼáá íiyisíí: haʼátʼíísh óolyé ałkʼidą́ą́ʼ iiná regreshin, haitʼéego baa naʼaldeeh dóó díí wiki naaltsoos «Ałkʼidą́ą́ʼ Iiná Regreshin».

Iiná bitaʼgi iiná

Michael Newton (1931–2016) éí ałkʼidą́ą́ʼ iiná doo yaa halneʼ da, ákondi iiná ałkʼidą́ą́ʼ dóó kʼad iiná bitaʼgi áhootʼéedą́ą́ʼ yaa halneʼ. Binaaltsoos: «Biiʼ Sizíinii Bíhoolʼaʼ» (1994) dóó «Biiʼ Sizíinii Binahjįʼ Hazʼą́» (2000). Díí kʼad diné tʼóó ahayóí bił bééhózin: biiʼ sizíinii bikéyah, biiʼ sizíinii ałtso nilį́įgo, biiʼ sizíinii binanitʼaʼí. Bóhoołʼaahii éí The Newton Institute yee naʼneeztą́ą́ʼ. Dolores Cannon (1931–2014) tʼáá bí QHHT bee hypnosis áyiilaa.

Tʼáá íiyisíí: Michael Newton dóó iiná bitaʼgi iiná, Michael Newton yaa haneʼ wiki biiʼ, Dolores Cannon binaʼalkaah.

Tʼáá aaníígo doo bee oodlą́ą da yę́ę yaa haneʼ

Naʼałkaahii tʼóó dahodiikidígíí ání: bééhániih éí haneʼ nitsáhákees, naaltsoos yísaadígíí, damóogo daʼneezį́įʼii, dóó bee bíká eʼelyeedígíí ałhinaaztʼiʼ átʼée łeh. Hypnosis bee diné tʼáadoo áhootʼéhę́ę ałdóʼ «yéédahalniih» łeh. Díí diné tʼáá ałtso bił bééhózingo yáʼátʼééh nisin. Naaltsoos yáʼátʼéehii doo diyin yee halneʼ da łeh. Tʼáá aaníinii, naʼalkaahígíí dóó ałʼąą átʼéego nitsáhákees yee halneʼ, áádóó ni tʼáá ní kótʼéego nitsíníkees.

Naʼałkaahii nitsaaígíí dóó binaaltsoos

  • Ian Stevenson (1918–2007) — naʼałkaahii, University of Virginia. Áłchíní ałkʼidą́ą́ʼ iiná yéédahałniihígíí yikʼiʼazhnílkaad. «Náánáhojiizdlį́į́ʼ Yaa Nitsíkeesgo Naadiin Kótʼéego Hólǫ́».
  • Jim Tucker — áłchíní naʼałkaahii, Stevenson bikʼijįʼ naanish áyiilaa. «Iiná Biyáázh Iiná Tʼah Doo».
  • Helen Wambach (1925–1985) — naʼałkaahii. Diné 1,000 biláahgo regreshin yikʼiʼazhnílkaad.
  • Brian Weiss — naʼałkaahii. «Iiná Tʼóó Ahayóí, Naatʼáanii Tʼóó Ahayóí».
  • Michael Newton (1931–2016) — hypnosis naʼałkaahii. «Biiʼ Sizíinii Bíhoolʼaʼ», «Biiʼ Sizíinii Binahjįʼ Hazʼą́».
  • Dolores Cannon (1931–2014) — hypnosis naʼałkaahii, QHHT áyiilaa. «Aniné dóó Iiná Bitaʼgi».
  • Hans TenDam — Netherlands kéyahdę́ę́ʼ naʼałkaahii dóó regreshin yee naʼnitiní. Tʼáá íiyisíí wiki biiʼ: Hans TenDam.
  • Maris Dreshmanis — náánáhojiizdlį́į́ʼ naʼałkaahí, náánáhojiizdlį́į́ʼ naʼalkaah (reincarnatiology) dóó Reincarnatiopedia áyiilaa. Naaltsoos.

Saad Bee Bídahoołʼaahígíí

  • Náánáhojiizdlį́į́ʼ — diné dadeeztsą́ą́ʼ bikʼijįʼ biiʼ sizíinii atsʼíís ániidígíí biiʼ nááhozhdoodleeł.
  • Karma — bee hazʼáanii haʼátʼíísh biniinaa dóó bikʼijįʼ: diné binaanish dóó bił hazʼánígíí bichʼįʼ kónáánéidoodleeł.
  • Biiʼ sizíinii — diné yiiʼ hólóonii, díí oodlą́ bikʼehgo iiná ałkʼidą́ą́ʼ dóó ániidígíí yiiʼ naagháanii. Tʼáá íiyisíí: haʼátʼíísh óolyé biiʼ sizíinii.
  • Ałkʼidą́ą́ʼ iiná — iiná kʼad hólóonii tʼah doo áhootʼéedą́ą́ʼ biiʼ sizíinii yisdáhadzidígíí.
  • Regreshin — kótʼéego diné ałkʼidą́ą́ʼ, ałkʼidą́ą́ʼ iiná ałdóʼ yéénálniih łeh.
  • Iiná bitaʼgi iiná — Michael Newton yikʼeʼashchínígíí bikʼehgo, biiʼ sizíinii náádoodleełjįʼ biiʼ sizíinii bikéyahdi sidáago áłah áhootʼeeh.
  • Náánáhojiizdlį́į́ʼ naʼalkaah (reincarnatiology) — ałkʼidą́ą́ʼ iiná bééhániih bee naalnishígíí. Shí, Maris Dreshmanis, díí ałhinaasdzoh.
  • Náánáhojiizdlį́į́ʼ naʼałkaahí (reincarnatiologist) — diné ałkʼidą́ą́ʼ iiná yéénálniihgo dóó kʼad iiná yił ałhinaastʼiʼígíí bił bééhózingo yíká anáwoʼii. Tʼáá íiyisíí: náánáhojiizdlį́į́ʼ naʼałkaahí.

Haitʼéego ałkʼidą́ą́ʼ iiná yééhodoolnih dóó naʼałkaahí nidadóotʼįįł?

Regreshin bee ałkʼidą́ą́ʼ iiná bééhániih łeh. Naʼałkaahí yáʼátʼéehii bił naalnishgo tʼóó yáʼátʼééh dóó bee hahózhooł. Kódeilnííł, tʼáá kótʼéego:

  1. Yíníłtaʼ, haitʼéego baa naʼaldeeh, áko haʼátʼíí baa hodoolzhishgi bił bééhózin doo.
  2. Naʼałkaahii binahjįʼ danilʼį́ dóó nizaad yee yádaałtiʼígíí nídadíníłtsoos.
  3. Tááʼ doodaiiʼ dį́į́ʼ naʼałkaahii bichʼįʼ didóolwoł. Bikʼijįʼ tʼáá ní ayóo yiníłtʼéhii nidadíníłtsoos, áko ninaʼídíkid tsʼídá tʼáadoo bił nanitłʼahí baa nidoołnish.
  4. Naʼałkaahii tʼáá aaníí bídadíníłkid: háadi bídahoołʼaah, dikwíí nááhai naalnish, haitʼéego baa naʼaldeeh, dóó bą́ą́h ílį́.

Haʼátʼíí biniinaa nihinaaltsoos oodłah ałʼąą nidaʼnitiní binaaltsoos doo bił aheełtʼée da? Oodłah éí tʼáá bí nidaʼnitiní tʼéiyá yee dahalneʼ. Haʼátʼíí biniinaa naʼałkaahii náánáłaʼ yee dahalneʼ doo? Shí éí naʼałkaahii tʼáá ałtso áłah ashłééh: Diné bizaad yee yádaałtiʼígíí tʼáá ałtso, Bilagáana bizaad yee yádaałtiʼígíí tʼáá ałtso, Tsiiʼkʼiiz bizaad yee yádaałtiʼígíí tʼáá ałtso, tʼáá haadę́ę́ʼ oodłah dahólǫ́ǫgo. Kʼad naaltsoos biiʼ 5 602 naʼałkaahii naaznil. Tʼáá háiida yinízinígíí nidadíníłtsoos, doo nihí tʼéiyá binaʼnitin da.

Tʼáá íiyisíí: haitʼéego regreshin naʼałkaahí nidadíníłtsoos dóó regreshin baa hooshchʼįʼ daatsʼí: tʼáá aaníinii dóó haneʼ tʼóó baa dzíkaanii.

Haʼátʼíísh óolyé Reincarnatiopedia?

Reincarnatiopedia éí saad ałʼąą átʼéego náánáhojiizdlį́į́ʼ dóó ałkʼidą́ą́ʼ iiná binaaltsoos nitsaaígíí átʼé. Díí shí, Maris Dreshmanis, ałhinaasdzo. Díí naaltsoos 311 saad kʼehgo hólǫ́. Biiʼ hólǫ́ haneʼígíí, wiki saad bee bídahoołʼaahígíí, naʼalkaah ałhinaaztʼiʼígíí, dóó naʼałkaahii nidaalnishígíí. Tʼáá íiyisíí díí haneʼ kweʼé: «Haʼátʼíísh óolyé Reincarnatiopedia?».

Díí naanish kʼad tʼah ałdóʼ ályaagóó ánoolnin. Kintah tsésǫʼ doo tʼáá ałtso biih naaznil da nahalin. Bízhiʼ ałhíníłtsʼid, áko dahooteel ániidí ąą ádeilneʼgo bee nihił hodoolnih. Tʼáá daʼazhchį́į́hígíí tʼéiyá bichʼįʼ adahodiilnih. Bízhiʼ ałhíłtsoos.

Naʼídíkid tʼóó ahayóí

Náánáhojiizdlį́į́ʼ tʼáá aaníí hólǫ́ daatsʼí?

Naʼalkaah bee tʼáá kʼad diné doo ałtso yee deistʼį́į da. Ndi diné ałkʼidą́ą́ʼ iiná yaa dahalneʼígíí naaltsoos bikʼehgo mííl ntsaa dah naazhchʼą́ą́ʼ, tʼáá íiyisíí áłchíní áłtsʼíísígo, éí naʼałkaahii doo tʼóó kótʼéego bił béédahooszingóó biniinaa áhootʼeehígíí. Haʼátʼíí yinídlánígíí tʼáá ní nił bééhózin doo.

Tʼáá bí ałkʼidą́ą́ʼ iiná yééhodoolnih daatsʼí?

Diné łaʼ tʼáá bí béédahałniih: nayiisnahgo, sodizin biiʼ, doodaiiʼ bił hazʼánígíí kʼadéego yootsą́ą́ʼ nahalingo. Ndi naʼałkaahí yáʼátʼéehii bił naʼalnishgo tʼóó yáʼátʼééh dóó tʼáá aaníí bił bééhózin doo. Díí nilʼį́: ałkʼidą́ą́ʼ iiná bééhániih bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ bee bééhózinígíí dóó díí naaltsoos ałkʼidą́ą́ʼ iiná biiʼ háiish nishłį́į́ ńtʼééʼ — haitʼéego bił bééhózin doo.

Regreshin baa hooshchʼįʼ daatsʼí?

Regreshin éí bééhániih dóó joobaʼ bee naʼalkaah átʼé. Łahda joobaʼ ayóo nitsaaígíí chʼéjoolwosh. Éí bąą naʼałkaahí ayóo bił bééhózinígíí nidadíníłtsoos dóó tʼah doo baa naʼaldeehdą́ą́ʼ nihił hazʼánígíí baa hodíilnih. Tʼáá íiyisíí: regreshin baa hooshchʼįʼ daatsʼí.

Náánáhojiizdlį́į́ʼ dóó biiʼ sizíinii náádidzá haash yitʼéego ałʼąą átʼé?

Kʼad tʼóó yátiʼ biiʼ éí tʼáá ałheełtʼé. Naʼalkaah ntsáhákees biiʼ «metempsychosis» éí biiʼ sizíinii diné biih náádoodleeł ałdóʼ, ndi naaldlooshii biih náádoodleełgo yaa halneʼ.

Háádę́ę́ʼ náánáhojiizdlį́į́ʼ baa yídóołtah?

Ian Stevenson binaaltsoos áłchíní yaa halneʼígíí dóó Michael Newton binaaltsoos «Biiʼ Sizíinii Bíhoolʼaʼ» yee dííłtah. Díí naaltsoos biiʼ díí haneʼ yíníłtaʼ: áłchíní béédahałniihígíí dóó regreshin.

Haitʼéego díí naaltsoos náánáhadídoolnih?

Naʼalkaahí biiʼ «náánáhojiizdlį́į́ʼ binaaltsoos» doodaiiʼ «Reincarnatiopedia» yikʼeʼashchíigo hanítʼį́. Doodaiiʼ díí naaltsoos dah didóohwoł dóó bízhiʼ ałhíníłtsʼid.

Díí ałdóʼ yíníłtaʼ

Naaltsoos áyiilaa: Maris Dreshmanis, náánáhojiizdlį́į́ʼ naʼałkaahí, Reincarnatiopedia áyiilaa. Nénálkaad: Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 2026.