---
title: "पुनर्जन्म विश्वकोश: पूर्वजन्म, कर्म, प्रतिगमन व अनुसन्धान"
url: "https://reincarnatiopedia.com/new/%e0%a4%aa%e0%a5%81%e0%a4%a8%e0%a4%b0%e0%a5%8d%e0%a4%9c%e0%a4%a8%e0%a5%8d%e0%a4%ae-%e0%a4%b5%e0%a4%bf%e0%a4%b6%e0%a5%8d%e0%a4%b5%e0%a4%95%e0%a5%8b%e0%a4%b6/"
date_published: "2026-09-24T22:31:03+03:00"
date_modified: "2026-09-24T22:31:03+03:00"
author: "Maris Dreshmanis"
language: "new"
site: "पुनर्जन्मपिडिया (https://reincarnatiopedia.com/new/)"
license: "© 2026 Reincarnatiopedia / Maris Dreshmanis. All rights reserved. Cite with a link to the source URL."
---

# पुनर्जन्म विश्वकोश: पूर्वजन्म, कर्म, प्रतिगमन व अनुसन्धान

पुनर्जन्म विश्वकोश — थ्व हे खः गुगु छिं आः ब्वनाच्वनादीगु दु। [पुनर्जन्मपिडिया](https://reincarnatiopedia.com/new/%e0%a4%aa%e0%a5%81%e0%a4%a8%e0%a4%b0%e0%a5%8d%e0%a4%9c%e0%a4%a8%e0%a5%8d%e0%a4%ae%e0%a4%aa%e0%a4%bf%e0%a4%a1%e0%a4%bf%e0%a4%af%e0%a4%be-%e0%a4%9b%e0%a5%81-%e0%a4%96%e0%a4%83/)ं पूर्वजन्मया बारेय् सकल महत्वपूर्ण जानकारी छगू हे थासय् मुंकातःगु दु: पुनर्जन्म छु खः, थीथी जातिया मनूतय्सं छु विश्वास याइ, वैज्ञानिकतय्सं छु लुइकूगु दु, प्रतिगमन गथे जुइ व छिगु भाय् ल्हाइम्ह विशेषज्ञयात गन लुइकेगु।

मनूतय्सं प्रायः परियोजनाया नां लुमंकाच्वनी मखु। तर इमित लुमं कि “पुनर्जन्मया बारेय् छुं विश्वकोश दुगु खः”। अथे जूगुलिं थ्व पौ छगू प्रवेश द्वार खः। थ्व थासं छिं छुं नं खण्डय् थ्यनेफु: च्वसुत, शब्दावली, सफूत व विशेषज्ञतय्गु सूची।

## संक्षेपय्: थ्व विश्वकोशय् छु दु

- पुनर्जन्म व पूर्वजन्मया बारेय् मू न्ह्यसःतय्गु सरल लिसः।
- पुनर्जन्मया विचारया इतिहास: भारत, प्राचीन ग्रीस, बौद्ध धर्म, कबला, स्पिरिटिज्म।
- अनुसन्धान: पूर्वजन्म लुमंम्ह मचात, प्रतिगमन, “जीवन दथुया जीवन”।
- मू अनुसन्धानकर्ता व इमिगु सफूत।
- शब्दावली: कर्म, आत्मा, पूर्वजन्म, प्रतिगमन, पुनर्जन्मशास्त्र।
- विशेषज्ञयात गथे ल्वयेगु व छिगु भाय् ल्हाइम्ह [विशेषज्ञतय्गु सूची](https://reincarnatiopedia.com/directory/?lang=new)।

## पुनर्जन्म छु खः?

पुनर्जन्म धइगु थ्व खः कि म्ह सिना वनेधुंका मनूया आत्मा वा चेतना न्हूगु म्हय् हानं जन्म काइ। थुकिया मेमेगु नां खः: पुनर्जन्म, पुनर्जन्म, आत्माया स्थानान्तरण। वैज्ञानिक व दार्शनिक साहित्यय् “मेतेम्प्सिकोसिस्” धइगु खँग्वः नं लुइकी।

पूर्वजन्म धइगु थ्व खः कि आत्मां वर्तमान जीवन स्वयां न्ह्यः म्वानाच्वंगु जीवन। पूर्वजन्मया लुमंकेगु धइगु अथेगु चित्र, भावना व ज्ञान खः गुकियात मनूया थ्व जीवनया अनुभवं व्याख्या याये फइ मखु।

अप्वः जानकारी — पुनर्जन्म छु खः व विज्ञानं थुकिया बारेय् छु स्यू धइगु च्वसुइ व विकि-च्वसु «पुनर्जन्म» य्।

## पुनर्जन्मय् विश्वास याइगु थाय्: विचारया इतिहास

पुनर्जन्मया विचार दकलय् पुलांगु विचार मध्ये छगू खः। थ्व थीथी जातिया मनूतय्गु दथुइ स्वतन्त्र रूपं पिदंगु खः।

- भारत। हिन्दू धर्मय् आत्मा जन्म व मृत्युया चक्र — संसार — पाखें वनी। मनूया ज्या हे वयात लिहां वइ — थ्व कर्म खः। लक्ष्य खः चक्रं मुक्त जुइगु, मोक्ष। भगवद् गीताय् धयातःगु दु: गथे मनूया पुलांगु वसः लिकया न्हूगु वसः पुनी, अथे हे आत्मां पुलांगु म्ह त्वःता न्हूगु म्हय् दुहां वनी।
- बौद्ध धर्म। बुद्धं पुनर्जन्मया बारेय् स्यनादीगु खः, तर अपरिवर्तनीय आत्मा मदयेक: जीवनं जीवनय् चेतना व कर्मया प्रवाह वनी। तिब्बतय् आः नं गुरुतय्गु पुनर्जन्म, दसु दलाई लामाया, लुइकी व स्वीकार याइ।
- जैन धर्म व सिख धर्म। इमित नं जन्मया चक्र व कर्मया बारेय् स्यनी।
- प्राचीन ग्रीस। आत्माया स्थानान्तरणया बारेय् पाइथागोरसं स्यनादीगु खः। प्लेटोंनं “गणराज्य”य् एरया मिथक कनादीगु दु — छम्ह योद्धां गथे आत्मां न्हूगु जीवन ल्वयेगु खनेगु खः।
- कबला। यहूदी रहस्यवादय् “गिल्गुल” धइगु आत्माया चक्रया शिक्षा दु।
- मध्य पूर्वया ड्रुज मनूतय्सं विश्वास याइ कि आत्मा सिना वनेधुंका तुरुन्त न्हूम्ह मनूया रुपय् जन्म काइ।
- स्पिरिटिज्म। फ्रान्सय् एलन कार्डेकं सन् 1857 य् “आत्माया सफू” पिथनादीगु खः। आः स्पिरिटिज्म विशेष याना ब्राजिलय् अप्वः दु।
- पश्चिम अफ्रिकाया यक्व जातिया मनूत व उत्तर अमेरिकाया आदिवासी मनूतय्सं नं विश्वास याइ कि सिना वंपिं मनूत हानं थःगु हे कुलय् जन्म काइ।

ईसाई धर्म व इस्लामया मू धारय् पुनर्जन्मया शिक्षा स्वीकार याइ मखु। तर यक्व धार्मिक मनूतय्सं नं थ्व विषयय् चासो क्यनी व न्ह्यसः न्यनी।

कर्म व पुनर्जन्म गथे स्वानाच्वंगु दु, कर्म व पुनर्जन्म धइगु च्वसुइ ब्वनादिसँ।

## अनुसन्धानं छु धाइ?

पुनर्जन्मया प्रत्यक्ष वैज्ञानिक प्रमाण मदु। तर पूर्वजन्मया लुमंकेगु बारेय् गम्भीरतापूर्वक अध्ययन याःगु अनुसन्धान दु। थ्व स्वंगु मू दिशा खः।

### पूर्वजन्म लुमंम्ह मचात

दकलय् नांजाःगु अनुसन्धान भर्जिनिया विश्वविद्यालय (अमेरिका) या मनोचिकित्सक इयान स्टीभेन्सनं यानादीगु खः। सन् 1960 या दशक निसें वय्कलं हलिं चाःहिला मचातय्गु पूर्वजन्मया बाखं च्वयादीगु खः: भारत, श्रीलंका, लेबनान, टर्की, थाइल्याण्डय् व अलास्काया त्लिंगिट मनूतय्गु दथुइ। वय्कलं मचातय्सं धाःगु नां, थाय् व घटनात जाँच यानादीगु खः। वय्कःया अभिलेखय् 2500 स्वयां अप्वः घटना दु। न्हापांगु सफू — “पुनर्जन्मया संकेत याइगु नीगु घटना” (1966)। “पुनर्जन्म व जीवविज्ञान” (1997) सफूइ वय्कलं मचातय्गु जन्मचिन्हयात सिना वंपिं मनूतय्गु घाःनाप तुलना यानादीगु खः, गुकिया बारेय् मचातय्सं कनादीगु खः।

स्टीभेन्सनया ज्या मचा मनोचिकित्सक जिम टकरं न्ह्याकाच्वनादीगु दु। वय्कःया सफूत — “जीवन स्वयां न्ह्यःया जीवन” व “जीवनय् लिहां वयेगु”। सामान्यतया मचातय्सं 2–4 दँय् पूर्वजन्मया बारेय् खँ ल्हायेगु शुरु याइ, व 6–7 दँ तक थ्व बाखं क्वचाइ।

अप्वः जानकारी: पूर्वजन्म लुमंम्ह मचात।

### पूर्वजन्म प्रतिगमन

प्रतिगमन धइगु छगू विधि खः गन मनू छगू शान्त अवस्थाय्, प्रायः हिप्नोसिसया ग्वाहालिं, भूतकालय् जूगु घटनात, गुकी पूर्वजन्म नं ला, लुमंकी। सन् 1970 या दशकय् मनोवैज्ञानिक हेलेन वाम्बाचं द्वलंद्व स्वयां अप्वः स्वयंसेवकनाप सामूहिक सत्र यानादीगु खः। अप्वः मनूतय्सं नांजाःपिं मनूतय्गु जीवन मखु, तर किसान व शिल्पकारतय्गु साधारण जीवनया वर्णन यानादीगु खः। मनोचिकित्सक ब्रायन वाइसया सफू “यक्व जीवन, यक्व गुरु” (1988) पिदनेधुंका प्रतिगमनया बारेय् व्यापक रूपं स्यूगु खः।

अप्वः जानकारी: पूर्वजन्म प्रतिगमन छु खः, सत्र गथे जुइ व विकि-च्वसु «पूर्वजन्म प्रतिगमन» य्।

### जीवन दथुया जीवन

हिप्नोथेरापिस्ट माइकल न्यूटन (1931–2016) नं पूर्वजन्मया मखु, तर मनूया जीवनया दथुया ईया बारेय् लुमंकेगु वर्णन यानादीगु खः। वय्कःया सफूत — “आत्माया यात्रा” (1994) व “आत्माया गन्तव्य” (2000)। इलय् यक्व मनूतय्सं सिउगु अवधारणायत पिदंगु खः: आत्माया संसार, आत्माया पुचः, आध्यात्मिक गुरुत। वय्कःया विद्यार्थीतय्त न्यूटन इन्स्टिच्युटं तयार याइ। डलोरेस क्यानन (1931–2014) नं थःगु हे हिप्नोसिस प्रविधि, QHHT, दयेकादीगु खः।

अप्वः जानकारी: माइकल न्यूटन व जीवन दथुया जीवन, माइकल न्यूटनया बारेय् विकि-च्वसु, डलोरेस क्याननया विधि।

### सन्देहया बारेय् इमान्दारिता

सन्देहवादी वैज्ञानिकतय्सं धाइ: लुमंकेगु शक्तिं कल्पना, ब्वनागु सफूत, संकिपा व संकेतत ल्वाकछ्यायेफु। हिप्नोसिसया अवस्थाय् मनूयात मदुगु खँ नं “लुमंकेफु”। जिं विश्वास याना कि थ्व सकसिनं सिइकेमाः। छगू बांलाःगु विश्वकोशं चमत्कारया वाचा याइ मखु। थुकिं तथ्यत, अनुसन्धानत व थीथी विचारत क्यनी, व निष्कर्ष छिं थः हे पिकाइ।

## मू अनुसन्धानकर्ता व सफूत

- इयान स्टीभेन्सन (1918–2007) — मनोचिकित्सक, भर्जिनिया विश्वविद्यालय। पूर्वजन्म लुमंम्ह मचातय्गु घटनात। “पुनर्जन्मया संकेत याइगु नीगु घटना”।
- जिम टकर — मचा मनोचिकित्सक, स्टीभेन्सनया उत्तराधिकारी। “जीवन स्वयां न्ह्यःया जीवन”।
- हेलेन वाम्बाच (1925–1985) — मनोवैज्ञानिक। द्वलंद्व स्वयां अप्वः स्वयंसेवकनाप सामूहिक प्रतिगमन।
- ब्रायन वाइस — मनोचिकित्सक। “यक्व जीवन, यक्व गुरु”।
- माइकल न्यूटन (1931–2016) — हिप्नोथेरापिस्ट। “आत्माया यात्रा”, “आत्माया गन्तव्य”।
- डलोरेस क्यानन (1931–2014) — हिप्नोथेरापिस्ट, QHHT प्रविधिया आविष्कारक। “मृत्यु व जीवनया दथुइ”।
- हान्स टेन डाम — नेदरल्याण्डया अनुसन्धानकर्ता व प्रतिगमन थेरापीया गुरु। अप्वः जानकारी — विकिइ: हान्स टेन डाम।
- मारिस ड्रेसम्यानिस — पुनर्जन्मशास्त्री, पुनर्जन्मशास्त्र व पुनर्जन्मपिडियाया संस्थापक। सफूत।

## शब्दावली: मू अवधारणायत

- पुनर्जन्म — पुलांगु म्ह सिना वनेधुंका आत्माया न्हूगु म्हय् जन्म।
- कर्म — कारण व परिणामया नियम: मनूया ज्या व भावनां वयागु भविष्यया घटना व जीवनय् लिच्वः लाकी।
- आत्मा — मनूया उगु अंश गुगु, थ्व शिक्षा कथं, जीवनं जीवनय् वनी। अप्वः जानकारी: आत्मा छु खः।
- पूर्वजन्म — आत्मां वर्तमान स्वयां न्ह्यः म्वानाच्वंगु जीवन।
- प्रतिगमन — छगू विधि गुकिया ग्वाहालिं मनूया भूतकाल, गुकी पूर्वजन्म नं ला, लुमंकी।
- जीवन दथुया जीवन — न्यूटनया वर्णन कथं, आत्मां अवतारया दथुइ आत्माया संसारय् व्यतीत याइगु ई।
- पुनर्जन्मशास्त्र — पूर्वजन्मया लुमंकेगु नाप ज्या यायेगु छगू दिशा। थुकिया स्थापना जि, मारिस ड्रेसम्यानिसं यानागु खः।
- पुनर्जन्मशास्त्री — छम्ह विशेषज्ञ गुम्ह मनूयात पूर्वजन्म लुमंकेत व वर्तमान जीवननाप इमिगु सम्बन्ध गथे दु धकाः थुइकेत ग्वाहालि याइ। अप्वः जानकारी: पुनर्जन्मशास्त्री।

## पूर्वजन्म गथे लुमंकेगु व विशेषज्ञयात गथे ल्वयेगु?

पूर्वजन्म प्रतिगमनया ग्वाहालिं लुमंकेफु। थ्व विशेषज्ञनाप यायेगु अप्वः सरल व शान्त जुइ। थ्व खः छगू छगू याना यायेगु ज्या।

1. सत्र गथे जुइ धकाः ब्वनादिसँ, गुकी छिं छु आशा यायेगु धकाः सिइकेफु।
2. [विशेषज्ञतय्गु सूची](https://reincarnatiopedia.com/directory/?lang=new) चायेकादिसँ व छिगु भाय् ल्हाइपिं विशेषज्ञत ल्वयेदिसँ।
3. 3–4 म्ह विशेषज्ञनाप सत्रय् वनादिसँ। लिपा छिं दकलय् अप्वः मन पराःम्हयात थःगु न्ह्यसःतय्गु गम्भीर ज्याया निंतिं ल्वयेदिसँ।
4. विशेषज्ञयात प्रत्यक्ष न्ह्यसः न्यनादिसँ: गन ब्वनादिल, ग्वदँ निसें ज्या यानाच्वनादीगु दु, सत्र गथे जुइ, ग्वःगु दां काइ।

जिमिगु सूची विद्यालयतय्गु वेबसाइट स्वयां गथे पाः? विद्यालयतय्सं थःगु हे स्नातकपिं जक क्यनी। इमित प्रतिस्पर्धीत क्यनेगु छु आवश्यक? तर जिमित सकल विशेषज्ञत मुंकाच्वना: सकल नेवाः भाय् ल्हाइपिं, सकल अंग्रेजी भाय् ल्हाइपिं, सकल चिनियाँ भाय् ल्हाइपिं, छुं नं विद्यालयया। आः सूचीइ 5 602 म्ह विशेषज्ञ दु। छिं छुं नं विशेषज्ञ ल्वयेफु, जिमिगु स्नातक जक मखु।

अप्वः जानकारी: प्रतिगमनशास्त्रीयात गथे ल्वयेगु व प्रतिगमन खतरनाक खः ला: सत्य व मिथक।

## पुनर्जन्मपिडिया छु खः?

पुनर्जन्मपिडिया पुनर्जन्म व पूर्वजन्मया बारेय् छगू बहुभाषी विश्वकोश खः। थ्व परियोजनाया स्थापना जि, मारिस ड्रेसम्यानिसं यानागु खः। थ्व विश्वकोशया 311 गू भाषा वेबसाइट दु। थुकिइ च्वसुत, अवधारणायतय्गु विकि-विश्वकोश, ज्ञान ग्राफ व विशेषज्ञतय्गु सूची लाकाच्वंगु दु। परियोजनाया बारेय् अप्वः जानकारी — [«पुनर्जन्mपिडिया छु खः?»](https://reincarnatiopedia.com/new/%e0%a4%aa%e0%a5%81%e0%a4%a8%e0%a4%b0%e0%a5%8d%e0%a4%9c%e0%a4%a8%e0%a5%8d%e0%a4%ae%e0%a4%aa%e0%a4%bf%e0%a4%a1%e0%a4%bf%e0%a4%af%e0%a4%be-%e0%a4%9b%e0%a5%81-%e0%a4%96%e0%a4%83/) धइगु च्वसुइ।

परियोजना आः नं दयेकाच्वंगु दु। गथे कि छगू छेँ गुकी सकल झ्याःत तयेधुंकूगु मदुनि। दर्ता यानादिसँ, गुकी जिमित न्हूगु खण्ड चायेकबलय् छिन्त सःते फयेके। दर्ता यानादीपिंत जक जिमित च्वये फइ। [दर्ता यानादिसँ](https://reincarnatiopedia.com/login)।

## न्ह्यसः न्ह्यसः

### पुनर्जन्म दु ला?

थुकियात वैज्ञानिक रूपं प्रमाणित यायेत आःतक सुं नं सफल जूगु मदु। तर द्वलंद्व अभिलेखित घटनात दु, विशेष याना मचातय्गु बाखं, गुकियात अनुसन्धानकर्तातय्सं साधारण कारणं व्याख्या याये फइ मखु। छु विश्वास यायेगु धकाः निर्णय यायेगु छिगु खः।

### थःगु हे पूर्वजन्म लुमंकेफु ला?

छुं मनूतय्सं थः हे लुमंकी: ख्वबिइ, ध्यानय्, न्हापांगु हे स्वयेबलय् परिचित जूगु थासय्। तर थ्व छम्ह अनुभवी विशेषज्ञनाप यायेगु अप्वः शान्त व स्पष्ट जुइ। पूर्वजन्मया लुमंकेगुया लक्षणत व जि पूर्वजन्मय् सु खः — गथे सिइकेगु धइगु च्वसु स्वयादिसँ।

### प्रतिगमन खतरनाक खः ला?

प्रतिगमन धइगु लुमंकेगु व भावना नाप ज्या यायेगु खः। गुबलें गुबलें तसकं तःधंगु भावनात पिदनी। अथे जूगुलिं छम्ह अनुभवी विशेषज्ञयात ल्वयेगु व वय्कःयात थःगु अवस्थाया बारेय् न्हापां हे कनिगु महत्वपूर्ण खः। अप्वः जानकारी: प्रतिगमन गथे खतरनाक खः।

### पुनर्जन्म आत्माया स्थानान्तरण स्वयां गथे पाः?

साधारण खँ ल्हायेबलय् थ्व छगू हे खः। दर्शनशास्त्रय् “आत्माया स्थानान्तरण” व “मेतेम्प्सिकोसिस्” धकाः गुबलें गुबलें आत्माया मनूइ जक मखु, पशुइ नं वनेगुयात धाइ।

### पुनर्जन्मया बारेय् ब्वनेगु गन निसें शुरु यायेगु?

इयान स्टीभेन्सनया मचातय्गु बारेय् सफूत व माइकल न्यूटनया “आत्माया यात्रा” सफू निसें शुरु यानादिसँ। व थ्व वेबसाइटय् — मचातय्गु लुमंकेगु व प्रतिगमनया बारेय् च्वसुत निसें।

### थ्व विश्वकोश हानं गथे लुइकेगु?

सर्च इन्जिनय् «पुनर्जन्म विश्वकोश» वा «पुनर्जन्मपिडिया» धकाः च्वयादिसँ। अझ बांलाक्क थ्व पौयात बुकमार्क यानादिसँ वा दर्ता यानादिसँ।

## मेमेगु नं ब्वनादिसँ

- [विशेषज्ञतय्गु सूची](https://reincarnatiopedia.com/directory/?lang=new)

*च्वमि: मारिस ड्रेसम्यानिस, पुनर्जन्मशास्त्री, पुनर्जन्मपिडियाया संस्थापक। जाँच याःगु: सेप्टेम्बर 2026।*

---

Source: [पुनर्जन्म विश्वकोश: पूर्वजन्म, कर्म, प्रतिगमन व अनुसन्धान](https://reincarnatiopedia.com/new/%e0%a4%aa%e0%a5%81%e0%a4%a8%e0%a4%b0%e0%a5%8d%e0%a4%9c%e0%a4%a8%e0%a5%8d%e0%a4%ae-%e0%a4%b5%e0%a4%bf%e0%a4%b6%e0%a5%8d%e0%a4%b5%e0%a4%95%e0%a5%8b%e0%a4%b6/) — पुनर्जन्मपिडिया, Maris Dreshmanis. License: © 2026 Reincarnatiopedia / Maris Dreshmanis. All rights reserved. Cite with a link to the source URL.