Ensaikolopedia ni sucu tale: bula e liu, karma, lesu, vakadidike

Ensaikolopedia ni sucu tale — oqo na ka o ni wilika tiko ena gauna oqo. Na Reincarnatiopedia e vakasoqona vata ena dua na vanua na veika bibi kece me baleta na bula e liu: na cava na sucu tale, na cava era vakabauta na matanitu duidui, na cava era kunea na dauvakadidike, e vakacava na lesu ki na bula e liu, kei na vei mo ni kunea kina e dua na daukila e vosataka na nomuni vosa.

E levu na tamata era sega ni nanuma na yaca ni cakacaka oqo. Ia era nanuma ni «a tiko e dua na ensaikolopedia ni sucu tale». Na vuku oqo, na tabana oqo e katuba ni curu. Mai eke ena rawa ni o ni yaco ki na tabana cava ga: na itukutuku, na ivolavosa, na ivola kei na lisi ni daukila.

Vakalekaleka: na cava e tiko ena ensaikolopedia oqo

Na isau rawarawa ki na taro bibi me baleta na sucu tale kei na bula e liu.
Na itukutuku makawa ni vakasama ni sucu tale: Idia, Kirisi Makawa, na lotu Buda, Kabala, na vakabauta ni yalo.
Na vakadidike: gone era nanuma na nodra bula e liu, lesu ki na bula e liu, «bula ena maliwa ni bula».
Na dauvakadidike levu kei na nodra ivola.
Ivolavosa: karma, yalo, bula e liu, lesu ki na bula e liu, Reinkarnatioloji.
Na sala ni digitaki ni daukila kei na lisi ni daukila ena nomuni vosa.

Na cava na sucu tale?

Na sucu tale e vakabauta ni ni sa mate na yago, na yalo se na vakasama ni tamata e sucu tale ena dua na yago vou. Na yaca tale eso ni ka vata oqo: vakayagotaki tale, toso ni yalo. Ena ivola ni vuli kei na filosofi e vakayagataki tale ga na vosa «metempsikosis».

Na bula e liu na bula e vakabauti ni a bulataka na yalo ni bera na bula oqo. Na nanuma ni bula e liu e ivakatakarakara, vakanananu kei na kila e sega ni rawa ni vakamacalataka e dua na tamata mai na nona bula oqo.

E levu tale ena itukutuku na cava na sucu tale kei na cava e kila kina na saenisi kei na itukutuku ni wiki «Sucu tale».

Ko ira cava era vakabauta na sucu tale: na itukutuku makawa ni vakasama

Na vakasama ni sucu tale e dua vei ira na vakasama makawa duadua. A tubu cake vei ira na matanitu duidui ka ra sega ni veikilai.

Idia. Ena lotu Iniu na yalo e lako ena dua na wavoki ni sucu kei na mate — na samsara. Na ka e caka e dua na tamata, e na lesu tale vua — oqo na karma. Na inaki na galala mai na wavoki oqo, na moksha. E volai ena Bhagavad Gita: me vaka ni luva e dua na tamata na nona isulu makawa ka vakaisulutaka e dua na isulu vou, e biuta tale ga na yalo na yago makawa ka curu ki na dua na yago vou.
Lotu Buda. A vakavulica na Buda na sucu tale, ia e sega ni dua na yalo e sega ni veisau: na ka e toso mai na dua na bula ki na dua tale e dua na drodro ni vakasama kei na karma. Mai Tibet era se vaqara ka kila tiko ga na sucu tale ni nodra qasenivuli, me vaka na Dalai Lama.
Jaina kei na Sikh. Era vakavulica tale ga na wavoki ni sucu kei na karma.
Kirisi Makawa. A vakavulica o Pythagoras na toso ni yalo. E tukuna o Plato ena «Na Matanitu» na italanoa i Er — e dua na sotia ka a raica na yalo ni ra digitaka na nodra bula vou.
Kabala. Ena vakasama vunimaroroi ni Jiu e tiko na ivakavuvuli ni «gilgul» — na wavoki ni yalo.
Na Druze mai na Tokalau Loma era vakabauta ni ni oti ga na mate, e sucu tale na yalo ena dua na tamata vou.
Vakabauta ni yalo. Mai Varanise, a tabaka o Allan Kardec ena 1857 na «Ivola ni Yalo». Nikua, na vakabauta oqo e levu sara mai Brazil.
E levu tale ga na matanitu mai Aferika ki Ra kei na itaukei mai Amerika ki Vualiku era vakabauta ni ra sucu tale na mate ena nodra mataqali.

Ena lotu vakarisito kei na lotu Isilamu levu, e sega ni ciqomi na ivakavuvuli ni sucu tale. Ia e levu na lotu era taleitaka tiko ga na ulutaga oqo ka ra taro.

Na veisemati ni karma kei na sucu tale, wilika ena itukutuku karma kei na sucu tale.

Na cava e tukuna na vakadidike?

E sega ni dua na ivakadinadina vakasaenisi me baleta na sucu tale. Ia e tiko na vakadidike e vakadikevi vakavinaka kina na nanuma ni bula e liu. Oqo na sala levu e tolu.

Gone era nanuma na nodra bula e liu

Na vakadidike kilai levu duadua a caka mai vei Ian Stevenson, e dua na vuniwai ni vakasama mai na Univesiti o Virginia (Amerika). Mai na yabaki 1960 a lako voli e vuravura ka volavola na itukutuku ni gone me baleta na bula e liu: mai Idia, Sri Lanka, Lebanon, Turkey, Thailand, kei na Tlingit mai Alaska. A vakadikeva na yaca, na vanua kei na ka e yaco era tukuna na gone. E sivia na 2500 na ka e tiko ena nona vakaisosomi. Na nona imatai ni ivola «Rua Sagavulu na Ka e Vakaraitaka na Sucu Tale» (1966). Ena ivola «Sucu Tale kei na Baioloji» (1997) a vakatauvatana na ivakatakilakila ni sucu ni gone kei na mavoa ni tamata mate era tukuna na gone.

Na cakacaka i Stevenson e vakaitavitaka tiko o Jim Tucker, e dua na vuniwai ni vakasama ni gone. Na nona ivola «Bula ni bera na Bula» kei na «Lesu ki na Bula». E levu na gauna era tekivu vosataka na gone na bula e liu ni ra yabaki 2–4, ia ni ra yabaki 6–7 sa yali na italanoa oqo.

E levu tale: gone era nanuma na nodra bula e liu.

Lesu ki na bula e liu

Na lesu ki na bula e liu e dua na sala e nanuma kina e dua na tamata ni sa vakacegu tu, e levu na gauna ena veivuke ni hipinosisi, na ka a yaco e liu, oka kina na bula e liu. Ena yabaki 1970 a vakayacora o Helen Wambach, e dua na dauvakadidike ni vakasama, eso na soqoni vata kei na sivia e dua na udolu na tamata a solia vakai koya. E levu vei ira a sega ni tukuna na bula ni tamata rogo, ia na bula rawarawa ni dauteitei kei na matai. A kilai levu na lesu ki na bula e liu ni oti na ivola i Brian Weiss, e dua na vuniwai ni vakasama: «Levu na Bula, Levu na Qasenivuli» (1988).

E levu tale: na cava na lesu ki na bula e liu, e vakacava na dua na vakatovotovo kei na itukutuku ni wiki «Lesu ki na bula e liu».

Bula ena maliwa ni bula

A sega ni vakamacalataka o Michael Newton (1931–2016), e dua na dauveiqaravi ena hipinosisi, na bula e liu, ia na ka e nanuma e dua na tamata me baleta na gauna ena kedrau maliwa. Na nona ivola «Na Ilakolako ni Yalo» (1994) kei na «Na iTavi ni Yalo» (2000). E basika kina na vakasama era kila e levu nikua: vuravura ni yalo, ilawalawa ni yalo, dauveidusimaki vakayalo. Na nona gonevuli era vakavulici mai na Newton Institute. O Dolores Cannon (1931–2014) a buli koya na nona sala ni hipinosisi, na QHHT.

E levu tale: Michael Newton kei na bula ena maliwa ni bula, itukutuku ni wiki me baleti Michael Newton, na sala i Dolores Cannon.

Vakadodonu me baleta na lomaloma rua

Era kaya na dauvakadidike era lomaloma rua: na nanuma e rawa ni veiwaki kina na vakasama buli, na ivola a wiliki, na iyaloyalo kei na vosa ni veivakauqeti. Ena hipinosisi e rawa ni «nanuma» e dua na tamata na ka e sega ni a yaco. Au vakabauta ni dodonu me ra kila oqo na tamata kece. E dua na ensaikolopedia vinaka e sega ni yalataka na cakamana. E vakaraitaka na ka dina, na vakadidike kei na nanuma duidui, ia na iotioti ni vakasama e nomuni.

Na dauvakadidike levu kei na ivola

Ian Stevenson (1918–2007) — vuniwai ni vakasama, Univesiti o Virginia. Na gone era nanuma na nodra bula e liu. «Rua Sagavulu na Ka e Vakaraitaka na Sucu Tale».
Jim Tucker — vuniwai ni vakasama ni gone, e vakaitavitaka na cakacaka i Stevenson. «Bula ni bera na Bula».
Helen Wambach (1925–1985) — dauvakadidike ni vakasama. Lesu vakailawalawa kei na sivia e dua na udolu na tamata.
Brian Weiss — vuniwai ni vakasama. «Levu na Bula, Levu na Qasenivuli».
Michael Newton (1931–2016) — dauveiqaravi ena hipinosisi. «Na Ilakolako ni Yalo», «Na iTavi ni Yalo».
Dolores Cannon (1931–2014) — dauveiqaravi ena hipinosisi, a buli koya na QHHT. «Ena Maliwa ni Mate kei na Bula».
Hans TenDam — dauvakadidike mai Holani kei na qasenivuli ni veiqaravi ni lesu ki na bula e liu. E levu tale ena wiki: Hans TenDam.
Maris Dreshmanis — dau Reinkarnatioloji, a tauyavutaka na Reinkarnatioloji kei na Reincarnatiopedia. Ivola.

Ivolavosa: na vosa bibi

Sucu tale — na sucu ni yalo ena dua na yago vou ni oti na mate ni yago makawa.
Karma — na lawa ni vu kei na kena revurevu: na cakacaka kei na vakanananu ni tamata e veitaratara kei na veika ena yaco vua kei na nona bula ena gauna mai muri.
Yalo — na ka ena loma ni tamata ka, ena ivakavuvuli oqo, e toso mai na dua na bula ki na dua tale. E levu tale: na cava na yalo.
Bula e liu — na bula a bulataka na yalo ni bera na bula oqo.
Lesu ki na bula e liu — na sala e nanuma kina e dua na tamata na ka e liu, oka kina na bula e liu.
Bula ena maliwa ni bula — na gauna, me vaka e vakamacalataka o Newton, e tiko kina na yalo ena vuravura ni yalo ena maliwa ni sucu.
Reinkarnatioloji — na sala ni cakacaka kei na nanuma ni bula e liu. Au a tauyavutaka, o au o Maris Dreshmanis.
Dau Reinkarnatioloji — e dua na daukila ka vukea na tamata me nanuma na bula e liu ka kila na kena veisemati kei na bula oqo. E levu tale: dau Reinkarnatioloji.

E vakacava na nanumi ni bula e liu kei na digitaki ni daukila?

E rawa ni nanumi na bula e liu ena lesu ki na bula e liu. E rawarawa ka vakacegu cake ke caka vata kei na dua na daukila. Oqo na ka mo ni cakava, vakamalua.

Wilika e vakacava na dua na vakatovotovo, mo ni kila na ka mo ni namaka.
Dolava na lisi ni daukila ka digitaki ira era vosataka na nomuni vosa.
Lako ki na vakatovotovo vei ira e 3–4 na daukila. Oti, digitaka ko koya o ni taleitaka vakalevu me cakacaka titobu kei na nomuni taro.
Taroga vakadodonu na daukila: a vuli e vei, e vica na yabaki sa cakacaka tiko kina, e vakacava na vakatovotovo, e vica na kena isau.

E duidui vakacava na neitou lisi mai na mata ni vanua ni koronivuli? Na koronivuli era vakaraitaki ira ga na nodra gonevuli sa vuli oti. Na cava era na vakaraitaki ira kina na nodra dauveitaqomaki? Ia keitou vakasoqoni ira kece na daukila: ko ira kece era vosa vakaviti, ko ira kece era vosa vakavalagi, ko ira kece era vosa vakajaina, mai na koronivuli cava ga. Oqo e 5,602 na daukila ena lisi. O ni rawa ni digitaka e dua ga, sega walega na gonevuli ni neitou koronivuli.

E levu tale: e vakacava na digitaki ni daukila ni lesu kei na e rerevaki beka na lesu ki na bula e liu: na ka dina kei na ka lasu.

Na cava na Reincarnatiopedia?

Na Reincarnatiopedia e dua na ensaikolopedia ena vuqa na vosa me baleta na sucu tale kei na bula e liu. Au a tauyavutaka na cakacaka oqo, o au o Maris Dreshmanis. E 311 na mata ni vanua ena vosa duidui ni ensaikolopedia. E tiko kina na itukutuku, na ensaikolopedia ni wiki ni vosa, na ivakatakarakara ni kila kei na lisi ni daukila. E levu tale me baleta na cakacaka oqo ena itukutuku «Na cava na Reincarnatiopedia?».

Na cakacaka oqo e se tara tiko. Me vaka e dua na vale e se bera ni vakacurumi kece na kena katubaleka. Vola na yacamuni me keitou rawa ni sureti kemuni ni keitou dolava na tabana vou. E rawa ga ni keitou volavola vei ira era sa vola na yacadra. Vola na yacamuni.

Taro e dau tarogi

E dina beka na sucu tale?

E se sega ni dua e rawa ni vakadinadinataka vakasaenisi. Ia e tiko e vica vata na udolu na ka e volai tu, vakabibi na italanoa ni gone lalai, ka ra sega ni rawa ni vakamacalataka na dauvakadidike ena vuna rawarawa. Na ka mo ni vakabauta, e nomuni lewa.

E rawa beka ni’u nanuma na noqu bula e liu ga vakai au?

Eso na tamata era nanuma ga vakai ira: ena tadra, ena vakasamasama vakatitobu, ena dua na vanua e kilai vinaka ena imatai ni raica. Ia e vakacegu ka matata cake vata kei na dua na daukila vakilai. Raica na ivakatakilakila ni nanuma ni bula e liu kei na itukutuku o cei au ena noqu bula e liu — e vakacava na kena kilai.

E rerevaki beka na lesu ki na bula e liu?

Na lesu ki na bula e liu e cakacaka kei na nanuma kei na vakanananu. Eso na gauna e basika na vakanananu kaukaua. Na vuku oqo e bibi mo ni digitaka e dua na daukila vakilai ka tukuna vua e liu na nomuni ituvaki. E levu tale: na cava e rerevaki kina na lesu.

E duidui vakacava na sucu tale mai na toso ni yalo?

Ena vosa ni veisiga e ka vata ga. Ena filosofi, na «toso ni yalo» kei na «metempsikosis» e so na gauna e kena ibalebale na toso ni yalo e sega walega ki na tamata, ia ki na manumanu tale ga.

Me’u tekivu mai vei ena wili me baleta na sucu tale?

Tekivu ena ivola i Ian Stevenson me baleti ira na gone kei na «Na Ilakolako ni Yalo» i Michael Newton. Ia ena mata ni vanua oqo — ena itukutuku me baleta na nanuma ni gone kei na lesu ki na bula e liu.

Au na kunea tale vakacava na ensaikolopedia oqo?

Vola ena misini ni vaqaqa «ensaikolopedia ni sucu tale» se na yaca «Reincarnatiopedia». Ia e vinaka cake mo ni maroroya na tabana oqo se vola na yacamuni.

Wilika tale ga

Lisi ni daukila

Dauvola: Maris Dreshmanis, dau Reinkarnatioloji, a tauyavutaka na Reincarnatiopedia. Vakadikevi: Seviteba 2026.